Konsument może w każdej chwili spłacić kredyt w całości lub w części przed terminem (art. 48 ustawy o kredycie konsumenckim). Wtedy całkowity koszt kredytu obniża się o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę (art. 49). Dotyczy to nie tylko odsetek, ale też prowizji, opłat i ubezpieczenia – a kredytodawcy wciąż często oddają za mało albo wcale.
Prowizja też podlega zwrotowi
Przez lata kredytodawcy zwracali tylko niewykorzystane odsetki, a prowizję traktowali jako opłatę jednorazową. TSUE w wyroku z 11 września 2019 r. (C-383/18, Lexitor) uznał, że obniżenie obejmuje wszystkie koszty, także te pobrane z góry, niezależnie od okresu, którego dotyczą. Polskie sądy powszechnie stosują ten wyrok.
Jak policzyć zwrot – metoda liniowa
Najprostsza i najczęściej stosowana metoda (wskazywana też przez UOKiK) dzieli koszty proporcjonalnie do czasu, o który skrócono umowę:
Zwrot = koszty pozaodsetkowe × (liczba dni od spłaty do pierwotnego końca umowy ÷ liczba dni całej umowy)
Przykład 1: prowizja
Prowizja 2 250 zł, umowa na 1 460 dni, spłata po 730 dniach.
Zwrot = 2 250 × (730 ÷ 1 460) = 1 125 zł.
Przykład 2: prowizja i ubezpieczenie
Prowizja 1 800 zł i ubezpieczenie 1 200 zł, umowa na 48 miesięcy, spłata po 12 miesiącach (zostało 36).
Zwrot ≈ (1 800 + 1 200) × 36 ÷ 48 = 2 250 zł plus niewykorzystane odsetki.
Kredytodawcy stosują czasem metodę „actuarial” (proporcjonalną do malejącego kapitału), która daje niższy zwrot. To metoda sporna – dla konsumenta korzystniejsza i częściej przyjmowana jest metoda liniowa.
Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.
Konsolidacja i refinansowanie to też wcześniejsza spłata
Gdy nowy bank spłaca Twoje dotychczasowe kredyty, każdy z nich zostaje spłacony przed terminem. Każdy dotychczasowy kredytodawca powinien proporcjonalnie zwrócić koszty – ale zwykle nie robi tego sam. Reklamację składasz do każdego z nich osobno. Od dnia spłaty biegnie też roczny termin na sankcję kredytu darmowego dla każdego spłaconego kredytu.
Działania UOKiK wobec Profi Credit
Kwestia wcześniejszej spłaty była przedmiotem postępowań Prezesa UOKiK. Decyzja z 2020 r. przewidywała m.in. zwrot kosztów klientom Profi Credit, którzy spłacili pożyczkę przed terminem w okresie od 16 maja 2016 r. do 11 września 2019 r. i złożą reklamację. W decyzji z 10 czerwca 2025 r. (RWR 1/2025) UOKiK zakwestionował m.in. utrudnianie konsumentom wcześniejszej spłaty.
Jak odzyskać pieniądze krok po kroku
- Zbierz umowę, harmonogram i potwierdzenie wcześniejszej spłaty (albo zaświadczenie o spłacie).
- Wylicz należny zwrot – kalkulatorem zwrotu w serwisie albo według wzoru powyżej.
- Sprawdź, ile już zwrócono – często w rozliczeniu jest tylko część odsetek.
- Złóż reklamację z wyliczeniem i numerem rachunku. Kredytodawca ma 30 dni na odpowiedź, a brak odpowiedzi oznacza uznanie reklamacji.
- Po odmowie: Rzecznik Finansowy, a potem pozew.
Częściowa wcześniejsza spłata
Zwrot należy się także przy częściowej spłacie – proporcjonalnie do spłaconej części i skróconego okresu. Po nadpłacie kredytodawca powinien przeliczyć harmonogram i wskazać, o ile obniżył koszty. Jeśli tego nie zrobił, zażądaj nowego harmonogramu i rozliczenia.
Przykładowa reklamacja
Dotyczy umowy nr [numer] z dnia [data]. W dniu [data] spłaciłem kredyt w całości przed terminem. Na podstawie art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, w związku z wyrokiem TSUE C-383/18, żądam obniżenia całkowitego kosztu kredytu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę. Wyliczenie (metoda liniowa): - prowizja [kwota] zł × [dni pozostałe] / [dni całej umowy] = [kwota] zł, - ubezpieczenie [kwota] zł × [dni pozostałe] / [dni całej umowy] = [kwota] zł. Żądam zwrotu kwoty [suma] zł na rachunek nr [numer] w terminie 30 dni. [podpis]
Najczęstsze błędy w rozliczeniach
- zwrot tylko odsetek, bez prowizji i opłat,
- pominięcie ubezpieczenia albo zwrot składki w zaniżonej wysokości,
- zastosowanie metody, która daje zwrot niższy niż liniowy,
- potrącenie „opłaty za wcześniejszą spłatę” bez podstawy w umowie i ponad limit z art. 50.
Sprawdź też, czy umowa nie dawała podstaw do sankcji kredytu darmowego. Na złożenie oświadczenia masz rok od wcześniejszej spłaty – a sankcja daje znacznie więcej niż proporcjonalny zwrot.
Najczęstsze pytania
Czy przy wcześniejszej spłacie należy się zwrot prowizji?
Tak. Po wyroku TSUE C-383/18 (Lexitor) obniżenie kosztów obejmuje wszystkie koszty kredytu, w tym prowizję pobraną z góry.
Ile mam czasu na żądanie zwrotu kosztów po wcześniejszej spłacie?
To roszczenie podlega ogólnym zasadom przedawnienia z Kodeksu cywilnego. Nie należy go mylić z rocznym terminem na oświadczenie o SKD.
Czy kredytodawca może pobrać opłatę za wcześniejszą spłatę?
Tylko w ograniczonych przypadkach przewidzianych w art. 50 ustawy (głównie przy kredytach o stałym oprocentowaniu) i w ustawowych granicach.
Czy przy częściowej wcześniejszej spłacie też należy się zwrot?
Tak, proporcjonalnie do spłaconej części i skróconego okresu.
Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.
Przeczytaj także
Częste pytania na ten temat
Firmy, o których mowa w tym tekście
Zobacz decyzje UOKiK, na co uważać w umowie i jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego.
