Poradnik

Termin na sankcję kredytu darmowego – jak policzyć rok od wykonania umowy

Rok od wykonania umowy – jak go policzyć przy spłacie w terminie, wcześniejszej spłacie, konsolidacji, wypowiedzeniu i egzekucji. Przykłady dat, sytuacje sporne i różnica między terminem na SKD a przedawnieniem.

Autor: Opublikowano: Aktualizacja: Czas czytania: ok. 3 min

Termin to najczęstszy powód, dla którego sankcja kredytu darmowego przepada. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. To termin zawity – nie da się go przedłużyć ani przywrócić, a po jego upływie oświadczenie jest bezskuteczne.

Co oznacza „wykonanie umowy”

W praktyce chodzi o dzień, w którym kredyt został w całości spłacony: zapłatę ostatniej raty albo całkowitą wcześniejszą spłatę. Dopóki umowa trwa i spłacasz raty, roczny termin nie biegnie – oświadczenie możesz złożyć w każdej chwili.

Jak liczyć termin – przykłady

SytuacjaOd kiedy liczyćPrzykład
Spłata zgodnie z harmonogramemod zapłaty ostatniej ratyostatnia rata 15.03.2026 → oświadczenie do 15.03.2027
Całkowita wcześniejsza spłataod dnia wcześniejszej spłatyspłata 2.09.2026 → do 2.09.2027
Konsolidacja innym kredytemod dnia, w którym nowy bank spłacił stary kredytspłata konsolidacją 10.01.2026 → do 10.01.2027
Spłata przez ubezpieczyciela lub inną osobęod dnia całkowitej spłatyliczy się data wpływu ostatniej kwoty
Umowa trwatermin nie biegniemożesz działać od razu

Licz od daty, którą potrafisz udowodnić: potwierdzenia ostatniego przelewu albo zaświadczenia o spłacie. Termin oblicza się według Kodeksu cywilnego – kończy się w dniu odpowiadającym datą dniowi spłaty rok później.

Sprawdź swoją umowę

Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.

Kiedy oświadczenie jest złożone w terminie

Oświadczenie jest złożone wtedy, gdy dotarło do kredytodawcy tak, że mógł się z nim zapoznać (art. 61 Kodeksu cywilnego). Nie wystarczy wysłać go w ostatnim dniu. Bezpieczne zasady:

  • wysyłaj oświadczenie co najmniej 2–3 tygodnie przed końcem terminu,
  • używaj listu poleconego za potwierdzeniem odbioru albo kuriera z potwierdzeniem doręczenia,
  • jeśli umowa przewiduje kontakt e-mailowy, wyślij dodatkowo e-mail – to kolejny dowód,
  • zachowaj kopię oświadczenia, dowód nadania i potwierdzenie odbioru.

Przykład: list awizowany

Oświadczenie wysłano 1 marca, kredytodawca nie odebrał listu, a 4 marca listonosz zostawił awizo. Według utrwalonego orzecznictwa oświadczenie uznaje się zwykle za doręczone z chwilą, gdy adresat mógł je odebrać – co najpóźniej z upływem terminu odbioru awizowanego listu. Dlatego przy wysyłce w ostatnich dniach terminu ryzyko jest realne – zostaw zapas.

Sytuacje sporne

Nie wszystko jest przesądzone. Sądy różnie oceniają m.in.:

  • umowę wypowiedzianą przez kredytodawcę – przeważa pogląd, że wykonanie następuje dopiero ze spłatą długu, a nie w dniu wypowiedzenia,
  • spłatę w egzekucji komorniczej – liczy się dzień zaspokojenia wierzyciela,
  • dług sprzedany funduszowi – umowa nie zostaje wykonana przez samą cesję; termin biegnie od spłaty na rzecz nabywcy,
  • umowy odnawialne (karta, limit) – wykonanie następuje z zamknięciem i spłatą salda.

Do TSUE trafiły pytania prejudycjalne dotyczące sposobu liczenia tego terminu. Jeśli jesteś blisko granicy roku, nie czekaj na rozstrzygnięcia – złóż oświadczenie jak najszybciej.

Termin na SKD a przedawnienie

Roczny termin dotyczy wyłącznie złożenia oświadczenia. Czym innym jest przedawnienie roszczenia o zwrot zapłaconych kosztów, dochodzonego potem w sądzie, które podlega przepisom Kodeksu cywilnego. Po złożeniu oświadczenia nie musisz więc składać pozwu w ciągu roku – ale nie warto odkładać go latami. TSUE w sprawie C-485/19 (Profi Credit Slovakia) wskazał, że terminy przedawnienia nie mogą praktycznie uniemożliwiać konsumentom dochodzenia praw.

  • C-261/25 i C-262/25 Niekorzystny dla konsumenta
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 02.07.2026
    Bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału rozpoczyna się od chwili, w której konsument zakwestionował umowę – nie od wypłaty kredytu ani od wpisu klauzuli do rejestru.
  • C-80/21 do C-82/21 Korzystny dla konsumenta
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 08.09.2022
    Sąd nie może zastępować nieuczciwego warunku wykładnią oświadczeń woli stron; przedawnienie roszczeń konsumenta nie może biec od każdej spłaty, jeśli konsument nie wiedział o nieuczciwości.
  • I C 1095/21 Niekorzystny dla konsumenta
    Sąd Rejonowy w Gdyni, 01.12.2021
    Sąd przyjął, że przy przedterminowej spłacie roczny termin na złożenie oświadczenia o SKD biegnie od całkowitej spłaty kredytu.

Termin minął – co jeszcze możesz zrobić

  • zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie (art. 49) – osobne roszczenie z własnym, dłuższym terminem przedawnienia,
  • niedozwolone postanowienia – np. opłaty pobrane na podstawie ogólnikowej klauzuli,
  • koszty ponad limit – nadwyżka ponad MPKK albo ponad odsetki maksymalne jest nienależna,
  • decyzja UOKiK wobec kredytodawcy – decyzje zobowiązujące często przewidują zwroty dla klientów.

Termin możesz policzyć w kalkulatorze terminów w serwisie. Zachowaj zapas – wynik kalkulatora nie zastępuje sprawdzenia daty spłaty w dokumentach.

Najczęstsze pytania

Ile mam czasu na złożenie oświadczenia o SKD?

Rok od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim), czyli zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty.

Czy mogę złożyć oświadczenie w trakcie spłacania kredytu?

Tak. W trakcie trwania umowy możesz skorzystać z sankcji w każdej chwili. Wtedy dalsze raty powinny obejmować tylko kapitał.

Czy liczy się data wysłania, czy doręczenia oświadczenia?

Doręczenia – oświadczenie jest złożone, gdy dotarło do kredytodawcy tak, że mógł się z nim zapoznać. Dlatego wysyłaj je z zapasem.

Czy po roku od spłaty wszystko przepada?

Uprawnienie do sankcji wygasa, ale mogą istnieć inne roszczenia: o zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie, z tytułu niedozwolonych postanowień czy kosztów ponad limit.

Czy po złożeniu oświadczenia muszę od razu pozwać kredytodawcę?

Nie w ciągu roku – roszczenie o zwrot podlega przedawnieniu z Kodeksu cywilnego. Nie warto jednak odkładać sprawy bez potrzeby.

Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.

Częste pytania na ten temat

Do kiedy mogę skorzystać z sankcji kredytu darmowego?

Do upływu roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5). W praktyce liczy się go zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty. Termin policzysz w kalkulatorze terminów.

Czy sankcja dotyczy umów sprzed wielu lat?

Ustawa obejmuje umowy zawarte od 18 grudnia 2011 r. Kluczowy jest jednak termin: rok od wykonania umowy. Jeśli od spłaty minęło więcej niż rok, sankcji już nie wykorzystasz – ale mogą istnieć inne roszczenia, np. o zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie.

Czy mogę skorzystać z sankcji, jeśli spłaciłem kredyt?

Tak – to najczęstsza sytuacja. Masz na to rok od dnia wykonania umowy, czyli zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty.

Czy termin biegnie, gdy umowa jeszcze trwa?

Nie. Roczny termin zaczyna biec dopiero po wykonaniu umowy. Oświadczenie możesz jednak złożyć także w trakcie jej trwania – wtedy dalsze raty obejmują tylko kapitał.

Wszystkie pytania →

Firmy, o których mowa w tym tekście

Zobacz decyzje UOKiK, na co uważać w umowie i jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego.

Przeczytaj też

Udostępnij:
Informacje na stronie nie gwarantują wyniku postępowania. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.