Poradnik

Limit kosztów pozaodsetkowych (MPKK) – jak sprawdzić, czy prowizja nie była za wysoka

Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu (MPKK): wzory dla umów z różnych lat, przykłady wyliczeń, co wlicza się do limitu, rolowanie pożyczek i dlaczego prowizja w limicie wciąż może być nieuczciwa.

Autor: Opublikowano: Aktualizacja: Czas czytania: ok. 3 min

Od 11 marca 2016 r. ustawa o kredycie konsumenckim ogranicza koszty pozaodsetkowe, czyli wszystko poza odsetkami: prowizje, opłaty przygotowawcze, pakiety usług, ubezpieczenia, wynagrodzenie pośrednika. Limit to MPKK – maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu (art. 36a). Nadwyżka ponad limit się nie należy, a przekroczenie limitu jest wymienione wśród naruszeń w art. 45, więc daje prawo do sankcji kredytu darmowego.

Wzór zależy od daty umowy

Data zawarcia umowyWzór MPKKGórna granica
od 11 marca 2016 r.25% kwoty kredytu + 30% kwoty kredytu w skali roku100% kwoty kredytu
od 31 marca 2020 r. do 30 marca 2021 r. (tarcza antykryzysowa)15% + 6% w skali roku45% kwoty kredytu
po nowelizacji z 2022 r. (ustawa antylichwiarska)10% + 10% w skali roku45% kwoty kredytu

„Kwota kredytu” we wzorze to całkowita kwota kredytu, czyli środki faktycznie udostępnione – bez kredytowanych kosztów. „W skali roku” oznacza proporcjonalnie do okresu spłaty w dniach (okres / 365). Przed wyliczeniem sprawdź dokładne daty wejścia w życie zmian i przepisy przejściowe dla swojej umowy.

Przykłady wyliczeń

Przykład 1: umowa z 2017 r.

Wypłata 6 000 zł, okres 4 lata (1 460 dni).

MPKK = 6 000 × 25% + 6 000 × (1 460 ÷ 365) × 30% = 1 500 + 7 200 = 8 700 zł → górna granica 100% = 6 000 zł.

Koszty pozaodsetkowe 2 250 zł mieszczą się w limicie – ale to nie przesądza, że są uczciwe (o tym niżej).

Przykład 2: umowa z 2024 r.

Wypłata 6 000 zł, okres 4 lata.

MPKK = 6 000 × 10% + 6 000 × 4 × 10% = 600 + 2 400 = 3 000 zł → górna granica 45% = 2 700 zł.

Gdyby prowizja wynosiła 2 250 zł, a do tego doliczono pakiet za 900 zł, koszty (3 150 zł) przekraczałyby limit o 450 zł.

Przykład 3: krótka pożyczka z 2024 r.

Wypłata 2 000 zł na 12 miesięcy. MPKK = 200 + 200 = 400 zł. Prowizja 650 zł przekracza limit o 250 zł.

Sprawdź swoją umowę

Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.

Co wlicza się do limitu

  • prowizja i opłata przygotowawcza,
  • opłaty administracyjne i za obsługę,
  • ubezpieczenie, jeśli było związane z kredytem,
  • pakiety usług dodatkowych (medyczne, prawne, „szybka ścieżka”), jeśli bez nich nie dostałbyś kredytu na tych warunkach,
  • wynagrodzenie pośrednika płacone przez konsumenta.

Do limitu nie wlicza się odsetek (mają osobny limit – odsetki maksymalne) ani kosztów opóźnienia (osobny limit z art. 36b).

Kolejne pożyczki w ciągu 120 dni

Art. 36c zapobiega obchodzeniu limitu przez „rolowanie”: jeśli w ciągu 120 dni od wypłaty pierwszej pożyczki ten sam kredytodawca (lub podmiot powiązany) udzieli kolejnej, pozaodsetkowe koszty wszystkich tych pożyczek liczy się łącznie, w granicach limitu wyliczonego dla pierwszej z nich. UOKiK nakładał wielomilionowe kary na grupy pożyczkowe za pomijanie tej zasady.

Koszty w limicie też mogą być nieuczciwe

To częsty argument kredytodawców: „prowizja mieści się w MPKK”. TSUE w sprawie C-84/19 (Profi Credit Polska) orzekł, że zgodność z ustawowym limitem nie wyłącza kontroli abuzywności. Postanowienie o prowizji może być nieuczciwe, gdy koszty są rażąco nieproporcjonalne do świadczenia kredytodawcy albo konsument nie wie, za co płaci.

  • C-96/14 Korzystny dla konsumenta
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 23.04.2015
    Postanowienie umowy ubezpieczenia spłaty kredytu określające przypadki ochrony musi być przejrzyste, aby konsument rozumiał, kiedy ubezpieczyciel zapłaci.
  • C-143/13 Korzystny dla konsumenta
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 26.02.2015
    Opłaty takie jak „prowizja za ryzyko” zwykle nie należą do głównego przedmiotu umowy kredytu, a jeśli nawet – podlegają kontroli, gdy nie są przejrzyste.
  • C-602/10 Korzystny dla konsumenta
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 12.07.2012
    Dyrektywa 2008/48 nie sprzeciwia się temu, by państwo rozciągnęło przepisy o kredycie konsumenckim na kredyty zabezpieczone hipoteką i zakazało bankom pobierania niektórych prowizji.

Jak samodzielnie sprawdzić limit – krok po kroku

  1. Ustal datę zawarcia umowy – od niej zależy wzór.
  2. Ustal całkowitą kwotę kredytu – kwotę faktycznie wypłaconą, bez kredytowanych kosztów.
  3. Policz okres spłaty w dniach – od wypłaty do terminu ostatniej raty według harmonogramu.
  4. Podstaw dane do wzoru i porównaj wynik z górną granicą (100% albo 45% kwoty kredytu); obowiązuje niższa wartość.
  5. Zsumuj wszystkie koszty pozaodsetkowe z umowy, formularza informacyjnego i tabeli opłat – także te zapłacone osobno, przed wypłatą.
  6. Porównaj sumę kosztów z limitem.

Limit przekroczony – co dalej

Masz dwie drogi. Pierwsza to żądanie zwrotu nadwyżki ponad limit – koszty ponad MPKK z mocy prawa się nie należą (art. 36a). Druga, zwykle korzystniejsza, to sankcja kredytu darmowego: przekroczenie limitu jest w katalogu art. 45 ust. 1, więc w terminie roku od wykonania umowy możesz zażądać zwrotu wszystkich kosztów i odsetek, a nie tylko nadwyżki.

Gdy termin na sankcję minął, zostaje zwrot nadwyżki i ewentualnie kwestionowanie prowizji jako niedozwolonego postanowienia.

Kalkulator RRSO w serwisie sprawdza MPKK automatycznie według daty Twojej umowy. Przy umowach zawartych na przełomie okresów sprawdź datę zawarcia w umowie, a nie datę wypłaty.

Najczęstsze pytania

Czy limit MPKK dotyczy umów sprzed 2016 r.?

Nie. Limit z art. 36a obowiązuje dla umów zawartych od 11 marca 2016 r.

Czy prowizja mieszcząca się w limicie jest zawsze w porządku?

Nie. Według TSUE (C-84/19) może być niedozwolonym postanowieniem, np. gdy jest rażąco wysoka albo niejasna.

Co się dzieje z kosztami ponad limit?

Nadwyżka jest nienależna – możesz żądać jej zwrotu. Przekroczenie limitu daje też prawo do sankcji kredytu darmowego.

Czy ubezpieczenie wlicza się do MPKK?

Tak, jeśli było związane z kredytem, np. stanowiło warunek jego udzielenia albo lepszych warunków.

Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.

Częste pytania na ten temat

Ile maksymalnie może wynosić prowizja i inne opłaty?

Pozaodsetkowe koszty kredytu ogranicza art. 36a ustawy – obecnie nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu (wysokość limitu zależy od okresu kredytowania i daty umowy). Przekroczenie limitu jest objęte sankcją.

Czy kredytodawca może naliczać odsetki od prowizji?

TSUE w wyroku C-744/24 zakwestionował naliczanie oprocentowania od kredytowanych kosztów bez jasnej informacji. Jeśli Twoja umowa doliczała prowizję do kwoty, od której liczono odsetki, warto ją sprawdzić – opisujemy to w poradniku odsetki od prowizji po wyroku C-744/24.

Czy sankcja dotyczy chwilówek?

Tak. Chwilówka to kredyt konsumencki, więc obowiązują te same przepisy – w tym limity kosztów pozaodsetkowych i obowiązki informacyjne. W praktyce umowy chwilówek często mają błędy w RRSO albo przekraczają limity kosztów.

Jak sprawdzić, czy RRSO w mojej umowie jest prawidłowe?

Porównaj RRSO z umowy z wyliczeniem na podstawie kwoty wypłaconej, harmonogramu i wszystkich kosztów. Możesz skorzystać z kalkulatora RRSO albo z poradnika jak samodzielnie sprawdzić RRSO.

Wszystkie pytania →

Firmy, o których mowa w tym tekście

Zobacz decyzje UOKiK, na co uważać w umowie i jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego.

Przeczytaj też

Udostępnij:
Informacje na stronie nie gwarantują wyniku postępowania. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.