Słownik

Słownik pojęć kredytu konsumenckiego

RRSO, całkowita kwota kredytu, koszty pozaodsetkowe, metoda liniowa – najważniejsze pojęcia wyjaśnione prostym językiem, z podstawą prawną.

Całkowita kwota do zapłaty

Suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu – czyli wszystko, co konsument odda kredytodawcy.

Podstawa: art. 5 pkt 8 u.k.k.
Całkowita kwota kredytu

Suma środków, które kredytodawca faktycznie udostępnia konsumentowi – bez kredytowanych kosztów kredytu. Wliczenie prowizji lub ubezpieczenia do tej kwoty zawyża ją i zaniża RRSO.

Podstawa: art. 5 pkt 7 u.k.k.; TSUE C-377/14 Radlinger
Całkowity koszt kredytu

Wszystkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową: odsetki, prowizje, opłaty, podatki i marże oraz koszty usług dodatkowych, jeśli są niezbędne do uzyskania kredytu lub uzyskania go na oferowanych warunkach.

Podstawa: art. 5 pkt 6 u.k.k.
Cesja wierzytelności

Sprzedaż długu innemu podmiotowi, np. funduszowi sekurytyzacyjnemu. Nabywca wchodzi w miejsce kredytodawcy – konsument może mu przeciwstawić te same zarzuty, w tym sankcję kredytu darmowego.

Podstawa: art. 509 i 513 k.c.
Formularz informacyjny

Dokument, który kredytodawca musi przekazać przed zawarciem umowy, z najważniejszymi parametrami oferty (m.in. RRSO, całkowity koszt, rodzaj kredytu).

Podstawa: art. 13 u.k.k.
Harmonogram spłat

Zestawienie rat z terminami. Przy kredycie na czas określony powinien wskazywać w każdej racie część kapitałową, odsetki i pozostałe koszty.

Podstawa: art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k.
Klauzula niedozwolona (abuzywna)

Postanowienie umowy z konsumentem, które nie zostało indywidualnie uzgodnione i kształtuje jego prawa sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie wiąże konsumenta.

Podstawa: art. 385¹ k.c.
Koszty pozaodsetkowe (MPKK)

Wszystkie koszty kredytu poza odsetkami. Ich maksymalna wysokość (MPKK) dla umów od 18 grudnia 2022 r.: 10% całkowitej kwoty kredytu + 10% w skali roku, łącznie nie więcej niż 45% całkowitej kwoty kredytu. Dla wcześniejszych umów obowiązywały wyższe limity.

Podstawa: art. 36a u.k.k.
Kredyt wiązany

Kredyt przeznaczony na konkretny zakup, gdy sprzedawca i kredytodawca współpracują. Odstąpienie od umowy sprzedaży obejmuje także kredyt.

Podstawa: przepisy o kredycie wiązanym, m.in. art. 59 u.k.k.
Metoda liniowa

Sposób liczenia zwrotu kosztów przy wcześniejszej spłacie: koszt dzieli się równo na wszystkie dni umowy i zwraca część przypadającą na dni po spłacie. Stosuje ją UOKiK.

Podstawa: art. 49 u.k.k.
Odsetki maksymalne

Górny limit odsetek umownych: dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego w skali roku.

Podstawa: art. 359 § 2¹ k.c.
Odsetki maksymalne za opóźnienie

Górny limit odsetek za opóźnienie w spłacie: dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktu procentowego w skali roku.

Podstawa: art. 481 § 2¹ k.c.
Odstąpienie od umowy

Prawo konsumenta do rezygnacji z kredytu bez podawania przyczyny w ciągu 14 dni. Zwraca się kapitał z odsetkami za czas korzystania z pieniędzy.

Podstawa: art. 53–54 u.k.k.
Rolowanie pożyczek

Udzielanie kolejnych pożyczek na spłatę poprzednich. Jeśli następuje w ciągu 120 dni, koszty pozaodsetkowe wszystkich pożyczek liczy się łącznie w jednym limicie.

Podstawa: art. 36c u.k.k.
RRSO

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania – całkowity koszt kredytu wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w skali roku. Umowa musi ją podawać jedną wartością, z założeniami przyjętymi do obliczenia.

Podstawa: art. 5 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.
Rzecznik Finansowy

Urząd pomagający klientom instytucji finansowych: prowadzi postępowania polubowne, interweniuje w sprawach i może przedstawiać istotny pogląd w procesie.

Podstawa: ustawa z 5 sierpnia 2015 r.
Sankcja kredytu darmowego (SKD)

Uprawnienie konsumenta, gdy kredytodawca naruszył wskazane przepisy ustawy: po złożeniu oświadczenia konsument zwraca tylko kapitał – bez odsetek i innych kosztów. Uprawnienie wygasa rok po wykonaniu umowy.

Podstawa: art. 45 u.k.k.
Termin zawity

Termin, po którym uprawnienie wygasa, a nie tylko się przedawnia – nie można go przywrócić. Takim terminem jest rok na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.

Podstawa: art. 45 ust. 5 u.k.k.
UOKiK

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jego Prezes wydaje decyzje w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; prawomocna decyzja wiąże sąd co do faktu stosowania praktyki.

Podstawa: ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
Wcześniejsza spłata

Prawo konsumenta do spłaty całości lub części kredytu przed terminem. Kredytodawca musi wtedy proporcjonalnie obniżyć wszystkie koszty.

Podstawa: art. 48–49 u.k.k.; TSUE C-383/18 Lexitor
Chcesz, żeby ktoś sprawdził Twoją umowę?Prześlij umowę do bezpłatnej analizy – ocenimy, czy możesz skorzystać z sankcji kredytu darmowego.

Inne przydatne narzędzia