Słownik pojęć kredytu konsumenckiego
RRSO, całkowita kwota kredytu, koszty pozaodsetkowe, metoda liniowa – najważniejsze pojęcia wyjaśnione prostym językiem, z podstawą prawną.
- Całkowita kwota do zapłaty
Suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu – czyli wszystko, co konsument odda kredytodawcy.
Podstawa: art. 5 pkt 8 u.k.k.- Całkowita kwota kredytu
Suma środków, które kredytodawca faktycznie udostępnia konsumentowi – bez kredytowanych kosztów kredytu. Wliczenie prowizji lub ubezpieczenia do tej kwoty zawyża ją i zaniża RRSO.
Podstawa: art. 5 pkt 7 u.k.k.; TSUE C-377/14 Radlinger- Całkowity koszt kredytu
Wszystkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową: odsetki, prowizje, opłaty, podatki i marże oraz koszty usług dodatkowych, jeśli są niezbędne do uzyskania kredytu lub uzyskania go na oferowanych warunkach.
Podstawa: art. 5 pkt 6 u.k.k.- Cesja wierzytelności
Sprzedaż długu innemu podmiotowi, np. funduszowi sekurytyzacyjnemu. Nabywca wchodzi w miejsce kredytodawcy – konsument może mu przeciwstawić te same zarzuty, w tym sankcję kredytu darmowego.
Podstawa: art. 509 i 513 k.c.- Formularz informacyjny
Dokument, który kredytodawca musi przekazać przed zawarciem umowy, z najważniejszymi parametrami oferty (m.in. RRSO, całkowity koszt, rodzaj kredytu).
Podstawa: art. 13 u.k.k.- Harmonogram spłat
Zestawienie rat z terminami. Przy kredycie na czas określony powinien wskazywać w każdej racie część kapitałową, odsetki i pozostałe koszty.
Podstawa: art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k.- Klauzula niedozwolona (abuzywna)
Postanowienie umowy z konsumentem, które nie zostało indywidualnie uzgodnione i kształtuje jego prawa sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie wiąże konsumenta.
Podstawa: art. 385¹ k.c.- Koszty pozaodsetkowe (MPKK)
Wszystkie koszty kredytu poza odsetkami. Ich maksymalna wysokość (MPKK) dla umów od 18 grudnia 2022 r.: 10% całkowitej kwoty kredytu + 10% w skali roku, łącznie nie więcej niż 45% całkowitej kwoty kredytu. Dla wcześniejszych umów obowiązywały wyższe limity.
Podstawa: art. 36a u.k.k.- Kredyt wiązany
Kredyt przeznaczony na konkretny zakup, gdy sprzedawca i kredytodawca współpracują. Odstąpienie od umowy sprzedaży obejmuje także kredyt.
Podstawa: przepisy o kredycie wiązanym, m.in. art. 59 u.k.k.- Metoda liniowa
Sposób liczenia zwrotu kosztów przy wcześniejszej spłacie: koszt dzieli się równo na wszystkie dni umowy i zwraca część przypadającą na dni po spłacie. Stosuje ją UOKiK.
Podstawa: art. 49 u.k.k.- Odsetki maksymalne
Górny limit odsetek umownych: dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego w skali roku.
Podstawa: art. 359 § 2¹ k.c.- Odsetki maksymalne za opóźnienie
Górny limit odsetek za opóźnienie w spłacie: dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktu procentowego w skali roku.
Podstawa: art. 481 § 2¹ k.c.- Odstąpienie od umowy
Prawo konsumenta do rezygnacji z kredytu bez podawania przyczyny w ciągu 14 dni. Zwraca się kapitał z odsetkami za czas korzystania z pieniędzy.
Podstawa: art. 53–54 u.k.k.- Rolowanie pożyczek
Udzielanie kolejnych pożyczek na spłatę poprzednich. Jeśli następuje w ciągu 120 dni, koszty pozaodsetkowe wszystkich pożyczek liczy się łącznie w jednym limicie.
Podstawa: art. 36c u.k.k.- RRSO
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania – całkowity koszt kredytu wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w skali roku. Umowa musi ją podawać jedną wartością, z założeniami przyjętymi do obliczenia.
Podstawa: art. 5 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.- Rzecznik Finansowy
Urząd pomagający klientom instytucji finansowych: prowadzi postępowania polubowne, interweniuje w sprawach i może przedstawiać istotny pogląd w procesie.
Podstawa: ustawa z 5 sierpnia 2015 r.- Sankcja kredytu darmowego (SKD)
Uprawnienie konsumenta, gdy kredytodawca naruszył wskazane przepisy ustawy: po złożeniu oświadczenia konsument zwraca tylko kapitał – bez odsetek i innych kosztów. Uprawnienie wygasa rok po wykonaniu umowy.
Podstawa: art. 45 u.k.k.- Termin zawity
Termin, po którym uprawnienie wygasa, a nie tylko się przedawnia – nie można go przywrócić. Takim terminem jest rok na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
Podstawa: art. 45 ust. 5 u.k.k.- UOKiK
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jego Prezes wydaje decyzje w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; prawomocna decyzja wiąże sąd co do faktu stosowania praktyki.
Podstawa: ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów- Wcześniejsza spłata
Prawo konsumenta do spłaty całości lub części kredytu przed terminem. Kredytodawca musi wtedy proporcjonalnie obniżyć wszystkie koszty.
Podstawa: art. 48–49 u.k.k.; TSUE C-383/18 Lexitor
Brak pojęcia – napisz do nas, dodamy je.
Inne przydatne narzędzia
Narzędzia mają charakter informacyjny i opisują przepisy ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (stan na listopad 2026 r.). Nie zastępują porady prawnej dotyczącej konkretnej umowy.
