Poradnik

Klauzule zmiany oprocentowania i opłat – kiedy bank nie może podnieść kosztów

Bank może zmieniać opłaty tylko według jasnych, konkretnych przesłanek. Jak rozpoznać niedozwoloną klauzulę i jak odzyskać nadpłacone kwoty.

Autor: Opublikowano: Czas czytania: ok. 1 min

Wiele umów kredytowych przewiduje, że bank może zmienić oprocentowanie, prowizje lub opłaty w czasie trwania umowy. Takie postanowienia nazywa się klauzulami modyfikacyjnymi. Są dozwolone tylko wtedy, gdy przesłanki zmiany są konkretne, sprawdzalne i pozwalają konsumentowi przewidzieć skutki.

Co UOKiK uznaje za niedozwolone

  • zmiana opłat po „wydaniu stanowiska lub innego dokumentu” przez dowolny podmiot,
  • podwyżki przy niewielkim wzroście inflacji lub wynagrodzeń, bez określenia skali i kierunku zmiany,
  • podnoszenie opłat z powodu „ulepszenia usług” albo „zmian rynkowych” bez definicji,
  • zmiana oprocentowania według uznania banku, bez powiązania z obiektywnym wskaźnikiem.

W październiku 2026 r. UOKiK nałożył na cztery banki łącznie ok. 147 mln zł kar za takie klauzule w umowach rachunków, kart, pożyczek i kredytów. Decyzje są nieprawomocne.

Sprawdź swoją umowę

Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.

Skutek dla konsumenta

Postanowienie niedozwolone nie wiąże konsumenta od początku (art. 385¹ Kodeksu cywilnego). Opłaty podniesione na jego podstawie są nienależne – możesz żądać ich zwrotu. Dodatkowo niejasne warunki zmiany kosztów mogą oznaczać naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 lub 10 ustawy, co otwiera drogę do sankcji kredytu darmowego.

Co zrobić

  1. Znajdź w umowie i regulaminie zapis o zmianie opłat lub oprocentowania.
  2. Porównaj tabelę opłat z dnia zawarcia umowy z obecną.
  3. Złóż reklamację, żądając zwrotu podwyżek pobranych na podstawie klauzuli.

Najczęstsze pytania

Czy bank może podnieść oprocentowanie, gdy rosną stopy NBP?

Tak, jeśli umowa jasno wiąże oprocentowanie ze stopą referencyjną lub WIBOR-em i określa, jak się zmienia. Problemem są klauzule ogólnikowe.

Czy muszę czekać, aż decyzja UOKiK się uprawomocni?

Nie. Sąd sam ocenia, czy klauzula jest niedozwolona. Prawomocna decyzja ułatwia jednak dowodzenie.

Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.

Częste pytania na ten temat

Bank podniósł opłaty w trakcie umowy. Czy mógł to zrobić?

Tylko na podstawie jasnych, konkretnych przesłanek opisanych w umowie. Ogólnikowe klauzule (np. „zmiany rynkowe”, „ulepszenie usług”) UOKiK uznaje za niedozwolone – w październiku 2026 r. ukarał za nie cztery banki. Opłaty pobrane na podstawie takiej klauzuli możesz reklamować.

Jakie błędy w umowie dają prawo do sankcji?

Te wymienione w art. 45 ust. 1 – m.in. brak lub błędne podanie RRSO, całkowitej kwoty kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty, oprocentowania i warunków jego zmiany, innych kosztów, zasad spłaty, informacji o odstąpieniu i wcześniejszej spłacie, a także przekroczenie limitów kosztów. Lista kontrolna: art. 30 punkt po punkcie.

Ile maksymalnie może wynosić prowizja i inne opłaty?

Pozaodsetkowe koszty kredytu ogranicza art. 36a ustawy – obecnie nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu (wysokość limitu zależy od okresu kredytowania i daty umowy). Przekroczenie limitu jest objęte sankcją.

Ile kosztuje pozew o zwrot po sankcji?

Opłata od pozwu zależy od wartości sporu – np. 200 zł przy kwocie 1 500–4 000 zł, 500 zł przy 7 500–10 000 zł. W sprawach konsumenta przeciwko bankowi o roszczenia z czynności bankowych powyżej 20 000 zł opłata wynosi 1 000 zł. Projekt pozwu przygotujesz w generatorze pozwu.

Wszystkie pytania →

Przeczytaj też

Udostępnij:
Informacje na stronie nie gwarantują wyniku postępowania. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.