Poradnik

Ocena zdolności kredytowej – co, jeśli pożyczkodawca jej nie zbadał

Kredytodawca musi ocenić Twoją zdolność kredytową. Jakie ma to znaczenie, gdy pożyczka okazała się nie do spłacenia.

Autor: Opublikowano: Czas czytania: ok. 1 min

Art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim nakłada na kredytodawcę obowiązek oceny zdolności kredytowej przed zawarciem umowy. Ocenę przeprowadza się na podstawie informacji od konsumenta i z baz danych, np. BIK.

Po co ta ocena

Chodzi o to, by kredyt nie wpędzał w spiralę zadłużenia. Hasła „pożyczka bez BIK”, „dla zadłużonych”, „decyzja w 5 minut bez weryfikacji” były wielokrotnie kwestionowane przez UOKiK jako wprowadzające w błąd.

Czy brak oceny daje prawo do sankcji kredytu darmowego

Art. 9 nie znajduje się w katalogu art. 45, więc sam brak oceny nie daje dziś prawa do SKD. TSUE wskazywał jednak, że sankcje za naruszenie obowiązku oceny zdolności muszą być skuteczne – sądy mogą uwzględniać to np. przy ocenie żądań kredytodawcy. Projekt nowej ustawy (wdrażającej dyrektywę CCD2) przewiduje powiązanie sankcji z oceną zdolności.

Sprawdź swoją umowę

Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.

Co możesz zrobić

  • zażądaj kopii danych, na podstawie których oceniono Twoją zdolność (art. 15 RODO),
  • jeśli dostałeś pożyczkę mimo oczywistego braku zdolności, podnieś to w odpowiedzi na pozew lub reklamacji,
  • sprawdź równolegle umowę pod kątem RRSO i limitów kosztów – to zwykle mocniejsze podstawy.

Podawanie nieprawdziwych informacji we wniosku kredytowym może mieć skutki karne. Zawsze mów prawdę o dochodach i zobowiązaniach.

Najczęstsze pytania

Czy firma pożyczkowa musi sprawdzać BIK?

Musi rzetelnie ocenić zdolność kredytową, a ustawa przewiduje korzystanie przy tym z baz danych. Sposób oceny powinien być proporcjonalny do kwoty i ryzyka.

Czy mogę żądać informacji, dlaczego dostałem odmowę?

Tak – przy odmowie z powodu informacji z bazy danych kredytodawca musi poinformować, z której bazy skorzystał.

Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.

Częste pytania na ten temat

Czy mogę skorzystać z sankcji, jeśli spłaciłem kredyt?

Tak – to najczęstsza sytuacja. Masz na to rok od dnia wykonania umowy, czyli zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty.

Czym jest „całkowita kwota kredytu” i czym różni się od kwoty z umowy?

Całkowita kwota kredytu to pieniądze faktycznie oddane do Twojej dyspozycji – bez kredytowanej prowizji czy ubezpieczenia. Jeśli umowa wlicza do niej koszty, jest to błąd, który może uzasadniać sankcję.

Czy kredytodawca może naliczać odsetki od prowizji?

TSUE w wyroku C-744/24 zakwestionował naliczanie oprocentowania od kredytowanych kosztów bez jasnej informacji. Jeśli Twoja umowa doliczała prowizję do kwoty, od której liczono odsetki, warto ją sprawdzić – opisujemy to w poradniku odsetki od prowizji po wyroku C-744/24.

Co, jeśli przegram sprawę?

Co do zasady przegrywający zwraca drugiej stronie koszty procesu, w tym koszty zastępstwa według stawek minimalnych. Dlatego przed pozwem warto rzetelnie ocenić umowę. Jeśli nie stać Cię na opłaty, możesz wnieść o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wszystkie pytania →

Przeczytaj też

Udostępnij:
Informacje na stronie nie gwarantują wyniku postępowania. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.