Ocena zdolności kredytowej – co, jeśli pożyczkodawca jej nie zbadał
Kredytodawca musi ocenić Twoją zdolność kredytową. Jakie ma to znaczenie, gdy pożyczka okazała się nie do spłacenia.
Autor: Arnold Basiński·Opublikowano: ·Czas czytania: ok. 1 min
Art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim nakłada na kredytodawcę obowiązek oceny zdolności kredytowej przed zawarciem umowy. Ocenę przeprowadza się na podstawie informacji od konsumenta i z baz danych, np. BIK.
Po co ta ocena
Chodzi o to, by kredyt nie wpędzał w spiralę zadłużenia. Hasła „pożyczka bez BIK”, „dla zadłużonych”, „decyzja w 5 minut bez weryfikacji” były wielokrotnie kwestionowane przez UOKiK jako wprowadzające w błąd.
Czy brak oceny daje prawo do sankcji kredytu darmowego
Art. 9 nie znajduje się w katalogu art. 45, więc sam brak oceny nie daje dziś prawa do SKD. TSUE wskazywał jednak, że sankcje za naruszenie obowiązku oceny zdolności muszą być skuteczne – sądy mogą uwzględniać to np. przy ocenie żądań kredytodawcy. Projekt nowej ustawy (wdrażającej dyrektywę CCD2) przewiduje powiązanie sankcji z oceną zdolności.
Sprawdź swoją umowę
Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.
zażądaj kopii danych, na podstawie których oceniono Twoją zdolność (art. 15 RODO),
jeśli dostałeś pożyczkę mimo oczywistego braku zdolności, podnieś to w odpowiedzi na pozew lub reklamacji,
sprawdź równolegle umowę pod kątem RRSO i limitów kosztów – to zwykle mocniejsze podstawy.
Podawanie nieprawdziwych informacji we wniosku kredytowym może mieć skutki karne. Zawsze mów prawdę o dochodach i zobowiązaniach.
Najczęstsze pytania
Czy firma pożyczkowa musi sprawdzać BIK?
Musi rzetelnie ocenić zdolność kredytową, a ustawa przewiduje korzystanie przy tym z baz danych. Sposób oceny powinien być proporcjonalny do kwoty i ryzyka.
Czy mogę żądać informacji, dlaczego dostałem odmowę?
Tak – przy odmowie z powodu informacji z bazy danych kredytodawca musi poinformować, z której bazy skorzystał.
Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.
Czy mogę skorzystać z sankcji, jeśli spłaciłem kredyt?
Tak – to najczęstsza sytuacja. Masz na to rok od dnia wykonania umowy, czyli zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty.
Czym jest „całkowita kwota kredytu” i czym różni się od kwoty z umowy?
Całkowita kwota kredytu to pieniądze faktycznie oddane do Twojej dyspozycji – bez kredytowanej prowizji czy ubezpieczenia. Jeśli umowa wlicza do niej koszty, jest to błąd, który może uzasadniać sankcję.
Czy kredytodawca może naliczać odsetki od prowizji?
TSUE w wyroku C-744/24 zakwestionował naliczanie oprocentowania od kredytowanych kosztów bez jasnej informacji. Jeśli Twoja umowa doliczała prowizję do kwoty, od której liczono odsetki, warto ją sprawdzić – opisujemy to w poradniku odsetki od prowizji po wyroku C-744/24.
Co, jeśli przegram sprawę?
Co do zasady przegrywający zwraca drugiej stronie koszty procesu, w tym koszty zastępstwa według stawek minimalnych. Dlatego przed pozwem warto rzetelnie ocenić umowę. Jeśli nie stać Cię na opłaty, możesz wnieść o zwolnienie od kosztów sądowych.
Używamy plików cookies niezbędnych do działania strony. Za Twoją zgodą użyjemy też cookies analitycznych, które pomagają nam ulepszać serwis. Możesz zaakceptować wszystkie, odrzucić opcjonalne albo wybrać kategorie. Polityka cookiesPolityka prywatności