Służebność przesyłu

Służebność przesyłu – wynagrodzenie za słup, linię lub gazociąg na działce

Przez Twoją działkę biegnie linia energetyczna, stoi słup albo pod ziemią jest gazociąg czy wodociąg – a nikt Ci za to nie zapłacił? Firma przesyłowa może być winna wynagrodzenie za lata korzystania z gruntu i za służebność na przyszłość. Sprawdzimy, czy tak jest w Twoim przypadku.

Pierwsza rozmowa i wstępna ocena sprawy są bezpłatne i do niczego nie zobowiązują.

Prosta wersja tej strony: przesyl.proficredit-skd.pl

Kiedy możesz żądać pieniędzy

  • przez działkę biegnie linia energetyczna albo stoi na niej słup lub stacja transformatorowa,
  • pod ziemią jest gazociąg, wodociąg, kanalizacja, ciepłociąg albo linia telekomunikacyjna,
  • w księdze wieczystej nie ma wpisu o służebności przesyłu i nie podpisywałeś umowy z firmą,
  • nie wiesz, czy kiedyś wydano decyzję o ograniczeniu własności (wywłaszczeniu) – to sprawdzimy w dokumentach.

Co można uzyskać

  • wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z działki – za lata wstecz (art. 224–225 Kodeksu cywilnego),
  • jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu – za korzystanie na przyszłość (art. 3052 Kodeksu cywilnego),
  • w niektórych sytuacjach – odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości.

Wysokość wynagrodzenia zwykle wycenia biegły rzeczoznawca – liczy się szerokość pasa, rodzaj urządzeń, przeznaczenie działki i ceny gruntów w okolicy. Przykładowo Sąd Okręgowy w Rzeszowie w marcu 2026 r. (V Ca 1043/24) utrzymał ustanowienie odpłatnej służebności i przyznał właścicielce jednorazowo ponad 180 tys. zł.

Zgłoś sprawę

Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego (P 10/16)

Przez lata firmy przesyłowe broniły się zarzutem zasiedzenia: sądy przyjmowały, że jeszcze przed 3 sierpnia 2008 r. mogły one zasiedzieć tzw. służebność gruntową o treści służebności przesyłu (uchwała Sądu Najwyższego III CZP 89/08). 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 10/16 uznał takie rozumienie przepisów za niezgodne z Konstytucją, jeżeli nie przeprowadzono wywłaszczenia.

Wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, dlatego sądy podchodzą do niego różnie: część powołuje się na niego wprost i odrzuca zarzut zasiedzenia, inne są ostrożniejsze, ale również odchodzą od dawnej praktyki. Orzecznictwo dopiero się kształtuje – to dobry moment, żeby sprawdzić swoją sytuację. Osoby, które wcześniej przegrały sprawę o zasiedzenie, mogą rozważyć wznowienie postępowania; jego dopuszczalność i termin są sporne, więc nie warto zwlekać.

Jak to wygląda krok po kroku

  1. Zgłoszenie

    Wypełniasz krótki formularz – zajmuje 2 minuty. Nie musisz od razu wysyłać dokumentów.

  2. Rozmowa

    Kontaktuję się z Tobą, omawiamy sytuację i ustalamy, jakie dokumenty są potrzebne.

  3. Ocena i propozycja

    Sprawę ocenia współpracujący podmiot, który specjalizuje się w tego rodzaju roszczeniach. Warunki poznajesz przed podpisaniem umowy.

  4. Prowadzenie sprawy

    Po podpisaniu umowy sprawę prowadzi ten podmiot – a Ty widzisz jej postęp w panelu klienta.

Sprawy tego rodzaju prowadzi współpracujący ze mną podmiot, który specjalizuje się w dochodzeniu roszczeń. Umowę o prowadzenie sprawy zawierasz bezpośrednio z nim – zanim przekażę Twoje dane i dokumenty, poproszę Cię o zgodę.

Jakie dokumenty przygotować

  • numer księgi wieczystej albo odpis z księgi,
  • mapa lub wydruk z geoportalu z przebiegiem urządzeń na działce,
  • zdjęcia słupów, linii, oznaczeń gazociągu lub studzienek,
  • korespondencja z firmą przesyłową, jeśli była, oraz dawne umowy lub decyzje dotyczące urządzeń (nawet sprzed lat).

Terminy – ile masz czasu

Wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki można co do zasady żądać za ostatnie 6 lat. Roszczenie powstaje za każdy dzień korzystania, więc z każdym miesiącem zwłoki najstarszy okres przepada. Wezwanie do zapłaty samo nie przerywa przedawnienia – przerywa je dopiero np. wniosek o zawezwanie do próby ugodowej albo pozew.

Najczęstsze pytania

Słup stoi od lat 70. Czy nie jest już za późno?

Niekoniecznie. Firmy często powołują się na zasiedzenie, ale po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) sądy coraz częściej odrzucają ten zarzut, gdy nie było wywłaszczenia. Każdą sprawę trzeba sprawdzić w dokumentach.

Ile można dostać?

To zależy od wielkości pasa zajętego przez urządzenia, przeznaczenia działki i cen gruntów. Kwotę zwykle wylicza biegły. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności bywa liczone w dziesiątkach, a w głośnych sprawach – w setkach tysięcy złotych.

Kupiłem działkę, na której już stał słup. Czy mogę żądać pieniędzy?

Ustanowienia służebności za wynagrodzeniem na przyszłość może żądać obecny właściciel. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie za czas przed zakupem należy co do zasady do poprzedniego właściciela. Sąd może też brać pod uwagę, że cena zakupu uwzględniała urządzenia na działce.

Czy firma może po prostu przestać płacić albo usunąć urządzenia?

W praktyce firmy przesyłowe dążą do uregulowania sytuacji przez ustanowienie służebności. Usunięcie linii czy gazociągu zdarza się rzadko i zwykle nie leży w interesie żadnej ze stron.

Czy wynagrodzenie jest opodatkowane?

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie co do zasady podlega podatkowi dochodowemu – to zapłata za korzystanie z rzeczy, a nie odszkodowanie. W konkretnej sprawie warto zapytać doradcę podatkowego.

Ile trwa sprawa?

Zwykle ponad rok, bo sąd powołuje biegłego do wyceny. Część spraw kończy się wcześniej ugodą z firmą przesyłową.

Informacje na tej stronie mają charakter ogólny, opisują stan prawny z listopada 2026 r. i nie są poradą prawną w konkretnej sprawie. Każdą sprawę oceniamy indywidualnie.

Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.