FAQ
Odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają nam osoby sprawdzające swoje umowy kredytów i pożyczek. Nie znalazłeś odpowiedzi? Napisz do nas.
Sankcja kredytu darmowego – podstawy
Czym jest sankcja, komu przysługuje i co dzięki niej odzyskujesz.
Co to jest sankcja kredytu darmowego?
To uprawnienie konsumenta z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeśli kredytodawca naruszył określone obowiązki przy zawieraniu umowy, oddajesz tylko kwotę, którą faktycznie otrzymałeś – bez odsetek, prowizji i innych kosztów. Więcej w poradniku Sankcja kredytu darmowego – co to jest.
Komu przysługuje sankcja kredytu darmowego?
Konsumentowi, czyli osobie, która wzięła kredyt na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, przy kredycie konsumenckim do 255 550 zł (lub równowartości w innej walucie). Dotyczy to m.in. pożyczek gotówkowych, ratalnych, konsolidacyjnych, kart kredytowych i limitów w koncie.
Ile mogę odzyskać dzięki sankcji?
Wszystko, co zapłaciłeś ponad kwotę faktycznie wypłaconą – odsetki, prowizję, opłaty, ubezpieczenie doliczone do kredytu. Jeśli umowa trwa, dalsze raty obejmują już tylko kapitał. Przykłady wyliczeń znajdziesz w poradniku jak wyliczyć kwotę do zwrotu.
Czy sankcja działa automatycznie?
Nie. Trzeba złożyć kredytodawcy pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji. Skutek następuje z chwilą, gdy oświadczenie do niego dotrze – zgoda kredytodawcy nie jest potrzebna. Jeśli kredytodawca jej nie uzna, o zwrocie rozstrzyga sąd.
Czy sankcja dotyczy chwilówek?
Tak. Chwilówka to kredyt konsumencki, więc obowiązują te same przepisy – w tym limity kosztów pozaodsetkowych i obowiązki informacyjne. W praktyce umowy chwilówek często mają błędy w RRSO albo przekraczają limity kosztów.
Czy sankcja dotyczy kredytu hipotecznego?
Co do zasady nie. Kredyty hipoteczne zawarte od 22 lipca 2017 r. podlegają ustawie o kredycie hipotecznym, która nie przewiduje sankcji kredytu darmowego. Kredyt gotówkowy na remont bez zabezpieczenia hipotecznego (do 255 550 zł) jest już kredytem konsumenckim.
Czy mogę skorzystać z sankcji, jeśli spłaciłem kredyt?
Tak – to najczęstsza sytuacja. Masz na to rok od dnia wykonania umowy, czyli zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty.
Czy sankcja dotyczy umów sprzed wielu lat?
Ustawa obejmuje umowy zawarte od 18 grudnia 2011 r. Kluczowy jest jednak termin: rok od wykonania umowy. Jeśli od spłaty minęło więcej niż rok, sankcji już nie wykorzystasz – ale mogą istnieć inne roszczenia, np. o zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie.
Czy skorzystanie z sankcji wpłynie na moją historię w BIK?
Samo złożenie oświadczenia nie jest zaległością. Problem może pojawić się, jeśli przestaniesz płacić raty kapitałowe, które nadal są wymagalne. Dlatego w trwającej umowie płać dalej przynajmniej kapitał według harmonogramu.
Czy nowa ustawa o kredycie konsumenckim odbierze mi prawo do sankcji?
Do umów już zawartych stosuje się przepisy z dnia ich zawarcia. Nowa ustawa wdrażająca unijną dyrektywę CCD2 jest wciąż w przygotowaniu i do jej uchwalenia obowiązują dotychczasowe zasady. Szczegóły w poradniku Nowa ustawa o kredycie konsumenckim (CCD2).
Umowa, RRSO i koszty
Co sprawdzić w umowie i które błędy mają znaczenie.
Jakie błędy w umowie dają prawo do sankcji?
Te wymienione w art. 45 ust. 1 – m.in. brak lub błędne podanie RRSO, całkowitej kwoty kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty, oprocentowania i warunków jego zmiany, innych kosztów, zasad spłaty, informacji o odstąpieniu i wcześniejszej spłacie, a także przekroczenie limitów kosztów. Lista kontrolna: art. 30 punkt po punkcie.
Co to jest RRSO i dlaczego jest tak ważne?
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu wyrażony w procentach w skali roku – obejmuje odsetki i wszystkie inne koszty. Zaniżone RRSO (np. wyliczone bez prowizji lub ubezpieczenia) to jeden z najczęstszych powodów skorzystania z sankcji.
Jak sprawdzić, czy RRSO w mojej umowie jest prawidłowe?
Porównaj RRSO z umowy z wyliczeniem na podstawie kwoty wypłaconej, harmonogramu i wszystkich kosztów. Możesz skorzystać z kalkulatora RRSO albo z poradnika jak samodzielnie sprawdzić RRSO.
Czym jest „całkowita kwota kredytu” i czym różni się od kwoty z umowy?
Całkowita kwota kredytu to pieniądze faktycznie oddane do Twojej dyspozycji – bez kredytowanej prowizji czy ubezpieczenia. Jeśli umowa wlicza do niej koszty, jest to błąd, który może uzasadniać sankcję.
Czy kredytodawca może naliczać odsetki od prowizji?
TSUE w wyroku C-744/24 zakwestionował naliczanie oprocentowania od kredytowanych kosztów bez jasnej informacji. Jeśli Twoja umowa doliczała prowizję do kwoty, od której liczono odsetki, warto ją sprawdzić – opisujemy to w poradniku odsetki od prowizji po wyroku C-744/24.
Ile maksymalnie może wynosić prowizja i inne opłaty?
Pozaodsetkowe koszty kredytu ogranicza art. 36a ustawy – obecnie nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu (wysokość limitu zależy od okresu kredytowania i daty umowy). Przekroczenie limitu jest objęte sankcją.
Jakie jest maksymalne oprocentowanie pożyczki?
Odsetki maksymalne wynoszą dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego w skali roku. Za opóźnienie – dwukrotność sumy stopy referencyjnej i 5,5 punktu procentowego. Nadwyżka ponad limit jest nienależna.
Do pożyczki dodano pakiet medyczny lub ubezpieczenie. Czy to legalne?
Jeśli bez pakietu nie dostałbyś pożyczki albo dostałbyś ją na gorszych warunkach, jego koszt jest kosztem kredytu – musi być w RRSO i w limicie kosztów pozaodsetkowych. UOKiK karał firmy za obchodzenie limitów w ten sposób.
Bank podniósł opłaty w trakcie umowy. Czy mógł to zrobić?
Tylko na podstawie jasnych, konkretnych przesłanek opisanych w umowie. Ogólnikowe klauzule (np. „zmiany rynkowe”, „ulepszenie usług”) UOKiK uznaje za niedozwolone – w październiku 2026 r. ukarał za nie cztery banki. Opłaty pobrane na podstawie takiej klauzuli możesz reklamować.
Nie mam umowy. Jak ją odzyskać?
Napisz do kredytodawcy o kopię umowy z załącznikami, harmonogramem i historią spłat. Możesz też zażądać kopii danych osobowych na podstawie art. 15 RODO. Lista potrzebnych dokumentów: jakie dokumenty przygotować.
Terminy i oświadczenie
Do kiedy działać i jak skutecznie złożyć oświadczenie.
Do kiedy mogę skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Do upływu roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5). W praktyce liczy się go zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty. Termin policzysz w kalkulatorze terminów.
Czy termin biegnie, gdy umowa jeszcze trwa?
Nie. Roczny termin zaczyna biec dopiero po wykonaniu umowy. Oświadczenie możesz jednak złożyć także w trakcie jej trwania – wtedy dalsze raty obejmują tylko kapitał.
Jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego?
Na piśmie, na adres kredytodawcy wskazany w umowie – najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W oświadczeniu wskaż umowę, naruszone przepisy i wezwij do zwrotu konkretnej kwoty w określonym terminie. Wzór: oświadczenie o SKD.
Czy mogę wysłać oświadczenie e-mailem?
Jeśli umowa przewiduje kontakt e-mailowy, e-mail może być skuteczny, ale trudniej udowodnić doręczenie. Najbezpieczniej wysłać list polecony za potwierdzeniem odbioru, ewentualnie dodatkowo e-mail.
Liczy się data wysłania czy doręczenia oświadczenia?
Oświadczenie jest złożone, gdy dotarło do kredytodawcy tak, że mógł się z nim zapoznać. Dlatego nie wysyłaj go w ostatnich dniach terminu – zostaw zapas na doręczenie.
Ile kredytodawca ma czasu na odpowiedź?
Na reklamację kredytodawca odpowiada w ciągu 30 dni (w szczególnie skomplikowanych sprawach do 60 dni, po uprzedzeniu). Brak odpowiedzi w terminie oznacza uznanie reklamacji. Dla samego oświadczenia o sankcji termin zwrotu wyznaczasz w wezwaniu.
Kredytodawca odrzucił moje oświadczenie. Czy to koniec?
Nie. Odmowa jest częsta i nie przesądza sprawy – skutek oświadczenia ocenia sąd. Kolejne kroki to wezwanie przedsądowe, Rzecznik Finansowy albo pozew. Zobacz co zrobić po odmowie.
Czy po złożeniu oświadczenia mogę przestać płacić raty?
Nie zalecamy. Płać dalej co najmniej część kapitałową raty. Całkowity brak wpłat może skończyć się wypowiedzeniem umowy i windykacją, nawet jeśli ostatecznie wygrasz sprawę.
Kredyt spłaciła za mnie inna osoba lub ubezpieczyciel. Czy mam prawo do sankcji?
Tak – uprawnienie przysługuje konsumentowi, który był stroną umowy. Przy wyliczeniu zwrotu uwzględnia się wszystkie wpłaty na poczet kredytu, niezależnie od tego, kto ich dokonał.
Co z sankcją, gdy kredytobiorca zmarł?
Uprawnienie ma charakter majątkowy i według przeważającego poglądu przechodzi na spadkobierców. Termin roczny biegnie dalej. Najpierw warto uregulować kwestię spadku – opisujemy to w poradniku kredyt po śmierci bliskiej osoby.
Wcześniejsza spłata i inne zwroty
Prowizja, ubezpieczenie, opłaty pobrane bez podstawy.
Spłaciłem pożyczkę przed terminem. Czy należy mi się zwrot prowizji?
Tak. Art. 49 ustawy nakazuje proporcjonalne obniżenie wszystkich kosztów kredytu, w tym prowizji pobranej z góry. Zwrot liczy się zwykle metodą liniową. Policz go w kalkulatorze zwrotu przy wcześniejszej spłacie.
Jak policzyć zwrot prowizji metodą liniową?
Prowizja × (liczba dni od spłaty do końca umowy / liczba dni całego okresu kredytowania). Przykład: prowizja 2 000 zł za 48 miesięcy, spłata po 12 miesiącach – zwrot ok. 1 500 zł.
Czy przy wcześniejszej spłacie odzyskam część ubezpieczenia?
Tak, jeśli ubezpieczenie było związane z kredytem – składka jest kosztem kredytu i podlega proporcjonalnemu zwrotowi. Potwierdził to TSUE w wyroku Lexitor (C-383/18). Szczegóły: zwrot składki ubezpieczenia.
Czy mogę odstąpić od umowy kredytu?
Tak, w ciągu 14 dni od zawarcia umowy, bez podania przyczyny i bez kosztów poza odsetkami za dni korzystania z pieniędzy. Kapitał zwracasz w ciągu 30 dni od złożenia oświadczenia. Zobacz odstąpienie od umowy w 14 dni.
Konsolidowałem kilka kredytów. Czy coś mi się należy?
Spłata starych kredytów konsolidacją to ich wcześniejsza spłata – każdy dotychczasowy kredytodawca powinien proporcjonalnie zwrócić koszty. Dla każdego spłaconego kredytu od dnia spłaty biegnie też roczny termin na sankcję.
Czy decyzja UOKiK wobec mojego kredytodawcy pomoże mi odzyskać pieniądze?
Może bardzo pomóc. Prawomocna decyzja stwierdzająca praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów wiąże sąd, a decyzje zobowiązujące często przewidują zwroty dla klientów. Sprawdź swojego kredytodawcę w rankingu decyzji UOKiK.
Sąd, windykacja i długi
Gdy kredytodawca odmawia, pozywa albo sprzedał dług.
Dostałem nakaz zapłaty od firmy pożyczkowej. Co robić?
Działaj szybko – na sprzeciw (lub zarzuty) masz zwykle 2 tygodnie od doręczenia. W sprzeciwie możesz podnieść przedawnienie, zawyżone koszty i sankcję kredytu darmowego. Zobacz jak złożyć sprzeciw.
O nakazie dowiedziałem się od komornika. Czy mogę się jeszcze bronić?
Często tak. Jeśli nakaz wysłano na nieaktualny adres, doręczenie mogło być nieskuteczne. Możesz też złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dowiedzenia się o nakazie. Szczegóły: nakaz wysłany na stary adres.
Mój dług kupił fundusz. Czy mogę powołać się na sankcję?
Tak. Nabywca wierzytelności przejmuje ją z zarzutami, które przysługiwały wobec pierwotnego wierzyciela (art. 513 Kodeksu cywilnego) – w tym z sankcją kredytu darmowego i przedawnieniem.
Po ilu latach przedawnia się dług z pożyczki?
Roszczenia banków i firm pożyczkowych przedawniają się zwykle po 3 latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Bieg przedawnienia przerywa m.in. uznanie długu, pozew i egzekucja. Zobacz przedawnienie długu.
Ile kosztuje pozew o zwrot po sankcji?
Opłata od pozwu zależy od wartości sporu – np. 200 zł przy kwocie 1 500–4 000 zł, 500 zł przy 7 500–10 000 zł. W sprawach konsumenta przeciwko bankowi o roszczenia z czynności bankowych powyżej 20 000 zł opłata wynosi 1 000 zł. Projekt pozwu przygotujesz w generatorze pozwu.
Co, jeśli przegram sprawę?
Co do zasady przegrywający zwraca drugiej stronie koszty procesu, w tym koszty zastępstwa według stawek minimalnych. Dlatego przed pozwem warto rzetelnie ocenić umowę. Jeśli nie stać Cię na opłaty, możesz wnieść o zwolnienie od kosztów sądowych.
Czy windykator może zająć moje konto?
Nie. Zająć konto czy wynagrodzenie może tylko komornik na podstawie tytułu wykonawczego. Windykator może wzywać do zapłaty, ale nie może wprowadzać w błąd ani nękać. Zobacz wezwanie od windykatora.
Ktoś wziął pożyczkę na moje dane. Co zrobić?
Zgłoś przestępstwo na policji, zastrzeż dokument tożsamości i numer PESEL, złóż reklamację u pożyczkodawcy i sprawdź BIK. Nie płać „dla świętego spokoju”. Krok po kroku: pożyczka na skradzione dane.
Analiza umowy i współpraca z nami
Jak wygląda analiza, ile kosztuje i co dzieje się z Twoimi danymi.
Jak wygląda analiza mojej umowy?
Przesyłasz umowę (i najlepiej harmonogram oraz potwierdzenie spłaty) przez formularz na stronie. Sprawdzamy m.in. RRSO, całkowitą kwotę kredytu, naliczanie odsetek, limity kosztów i terminy. Wynik i propozycję dalszych kroków przekazujemy w panelu klienta i e-mailem.
Ile kosztuje analiza umowy?
Wstępna analiza umowy jest bezpłatna. Jeśli umowa ma wady i zdecydujesz się dochodzić roszczeń, przedstawimy warunki dalszej współpracy przed podjęciem jakichkolwiek kroków – bez ukrytych opłat.
Jakie dokumenty muszę przesłać?
Wystarczy umowa kredytu lub pożyczki. Analizę ułatwiają: harmonogram spłat, formularz informacyjny, potwierdzenie wypłaty i historia wpłat albo zaświadczenie o spłacie. Jeśli czegoś nie masz, podpowiemy, jak o to wystąpić.
Jak dowiem się, co dzieje się z moją sprawą?
Status sprawy widzisz w panelu klienta na osi czasu. Możesz też włączyć powiadomienia e-mail lub SMS o każdej zmianie etapu.
Co dzieje się z moimi danymi i dokumentami?
Dokumenty przechowujemy poza publiczną częścią serwera i udostępniamy tylko osobom zajmującym się sprawą. Po przekazaniu sprawy partnerowi prowadzącemu postępowanie Twoje dane są usuwane z naszego systemu. Szczegóły w polityce prywatności.
Czy mogę najpierw porozmawiać, zanim wyślę umowę?
Tak. Możesz umówić krótką konsultację albo napisać przez formularz kontaktowy. Odpowiemy na pytania o Twoją sytuację i podpowiemy, jakie dokumenty przygotować.
Nie znaleźliśmy pytania pasującego do wyszukiwania. Spróbuj innego słowa albo zapytaj nas bezpośrednio.
Odpowiedzi mają charakter informacyjny i opisują przepisy obowiązujące w listopadzie 2026 r. Nie zastępują porady prawnej dotyczącej konkretnej umowy.
