Pożyczka od osoby prywatnej – zasady, umowa i granice oprocentowania
Pożyczka od znajomego czy z ogłoszenia nie jest kredytem konsumenckim. Jakie przepisy obowiązują, jak spisać umowę i kiedy uważać.
Autor: Arnold Basiński·Opublikowano: ·Czas czytania: ok. 1 min
Ustawa o kredycie konsumenckim dotyczy kredytodawców działających zawodowo. Pożyczka od rodziny, znajomego albo osoby, która pożycza okazjonalnie, podlega przepisom Kodeksu cywilnego o umowie pożyczki (art. 720 i nast.). Sankcja kredytu darmowego co do zasady nie ma tu zastosowania.
Forma umowy
Umowę pożyczki powyżej 1 000 zł należy zawrzeć co najmniej w formie dokumentowej – np. e-mailem albo wiadomością, z której wynika, kto komu i ile pożycza. Brak formy nie unieważnia umowy, ale utrudnia jej udowodnienie.
Granice odsetek i kosztów
odsetki nie mogą przekroczyć odsetek maksymalnych (art. 359 Kodeksu cywilnego),
zastrzeganie rażąco wygórowanych korzyści, wykorzystujące trudną sytuację pożyczkobiorcy, może być lichwą (art. 304 Kodeksu karnego),
zabezpieczenie w postaci przeniesienia własności mieszkania na pożyczkodawcę bywa uznawane za nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Sprawdź swoją umowę
Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.
Jeśli ktoś udziela pożyczek regularnie, ogłasza się i zarabia na tym, działa zawodowo – nawet bez zarejestrowanej firmy. Wtedy może podlegać ustawie o kredycie konsumenckim, a także wymogom wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych.
Pożyczka może podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienia (np. w najbliższej rodzinie) wymagają zwykle zgłoszenia w urzędzie skarbowym – sprawdź aktualne zasady.
Najczęstsze pytania
Czy pożyczka od znajomego może być objęta sankcją kredytu darmowego?
Co do zasady nie – sankcja dotyczy kredytodawców działających zawodowo.
Jak udowodnić pożyczkę bez umowy?
Przelewem z opisem, wiadomościami, zeznaniami świadków. Dlatego warto spisać choćby krótkie potwierdzenie.
Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.
Te wymienione w art. 45 ust. 1 – m.in. brak lub błędne podanie RRSO, całkowitej kwoty kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty, oprocentowania i warunków jego zmiany, innych kosztów, zasad spłaty, informacji o odstąpieniu i wcześniejszej spłacie, a także przekroczenie limitów kosztów. Lista kontrolna: art. 30 punkt po punkcie.
Czym jest „całkowita kwota kredytu” i czym różni się od kwoty z umowy?
Całkowita kwota kredytu to pieniądze faktycznie oddane do Twojej dyspozycji – bez kredytowanej prowizji czy ubezpieczenia. Jeśli umowa wlicza do niej koszty, jest to błąd, który może uzasadniać sankcję.
Czy kredytodawca może naliczać odsetki od prowizji?
TSUE w wyroku C-744/24 zakwestionował naliczanie oprocentowania od kredytowanych kosztów bez jasnej informacji. Jeśli Twoja umowa doliczała prowizję do kwoty, od której liczono odsetki, warto ją sprawdzić – opisujemy to w poradniku odsetki od prowizji po wyroku C-744/24.
Jakie jest maksymalne oprocentowanie pożyczki?
Odsetki maksymalne wynoszą dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego w skali roku. Za opóźnienie – dwukrotność sumy stopy referencyjnej i 5,5 punktu procentowego. Nadwyżka ponad limit jest nienależna.
Używamy plików cookies niezbędnych do działania strony. Za Twoją zgodą użyjemy też cookies analitycznych, które pomagają nam ulepszać serwis. Możesz zaakceptować wszystkie, odrzucić opcjonalne albo wybrać kategorie. Polityka cookiesPolityka prywatności