Termin to najczęstszy powód, dla którego sankcja kredytu darmowego przepada. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. To termin zawity – nie da się go przedłużyć ani przywrócić, a po jego upływie oświadczenie jest bezskuteczne.
Co oznacza „wykonanie umowy”
W praktyce chodzi o dzień, w którym kredyt został w całości spłacony: zapłatę ostatniej raty albo całkowitą wcześniejszą spłatę. Dopóki umowa trwa i spłacasz raty, roczny termin nie biegnie – oświadczenie możesz złożyć w każdej chwili.
Jak liczyć termin – przykłady
| Sytuacja | Od kiedy liczyć | Przykład |
|---|---|---|
| Spłata zgodnie z harmonogramem | od zapłaty ostatniej raty | ostatnia rata 15.03.2026 → oświadczenie do 15.03.2027 |
| Całkowita wcześniejsza spłata | od dnia wcześniejszej spłaty | spłata 2.09.2026 → do 2.09.2027 |
| Konsolidacja innym kredytem | od dnia, w którym nowy bank spłacił stary kredyt | spłata konsolidacją 10.01.2026 → do 10.01.2027 |
| Spłata przez ubezpieczyciela lub inną osobę | od dnia całkowitej spłaty | liczy się data wpływu ostatniej kwoty |
| Umowa trwa | termin nie biegnie | możesz działać od razu |
Licz od daty, którą potrafisz udowodnić: potwierdzenia ostatniego przelewu albo zaświadczenia o spłacie. Termin oblicza się według Kodeksu cywilnego – kończy się w dniu odpowiadającym datą dniowi spłaty rok później.
Przelicz RRSO z harmonogramu i zobacz, czy w umowie są nieprawidłowości, które mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego.
Kiedy oświadczenie jest złożone w terminie
Oświadczenie jest złożone wtedy, gdy dotarło do kredytodawcy tak, że mógł się z nim zapoznać (art. 61 Kodeksu cywilnego). Nie wystarczy wysłać go w ostatnim dniu. Bezpieczne zasady:
- wysyłaj oświadczenie co najmniej 2–3 tygodnie przed końcem terminu,
- używaj listu poleconego za potwierdzeniem odbioru albo kuriera z potwierdzeniem doręczenia,
- jeśli umowa przewiduje kontakt e-mailowy, wyślij dodatkowo e-mail – to kolejny dowód,
- zachowaj kopię oświadczenia, dowód nadania i potwierdzenie odbioru.
Przykład: list awizowany
Oświadczenie wysłano 1 marca, kredytodawca nie odebrał listu, a 4 marca listonosz zostawił awizo. Według utrwalonego orzecznictwa oświadczenie uznaje się zwykle za doręczone z chwilą, gdy adresat mógł je odebrać – co najpóźniej z upływem terminu odbioru awizowanego listu. Dlatego przy wysyłce w ostatnich dniach terminu ryzyko jest realne – zostaw zapas.
Sytuacje sporne
Nie wszystko jest przesądzone. Sądy różnie oceniają m.in.:
- umowę wypowiedzianą przez kredytodawcę – przeważa pogląd, że wykonanie następuje dopiero ze spłatą długu, a nie w dniu wypowiedzenia,
- spłatę w egzekucji komorniczej – liczy się dzień zaspokojenia wierzyciela,
- dług sprzedany funduszowi – umowa nie zostaje wykonana przez samą cesję; termin biegnie od spłaty na rzecz nabywcy,
- umowy odnawialne (karta, limit) – wykonanie następuje z zamknięciem i spłatą salda.
Do TSUE trafiły pytania prejudycjalne dotyczące sposobu liczenia tego terminu. Jeśli jesteś blisko granicy roku, nie czekaj na rozstrzygnięcia – złóż oświadczenie jak najszybciej.
Termin na SKD a przedawnienie
Roczny termin dotyczy wyłącznie złożenia oświadczenia. Czym innym jest przedawnienie roszczenia o zwrot zapłaconych kosztów, dochodzonego potem w sądzie, które podlega przepisom Kodeksu cywilnego. Po złożeniu oświadczenia nie musisz więc składać pozwu w ciągu roku – ale nie warto odkładać go latami. TSUE w sprawie C-485/19 (Profi Credit Slovakia) wskazał, że terminy przedawnienia nie mogą praktycznie uniemożliwiać konsumentom dochodzenia praw.
- C-261/25 i C-262/25 Niekorzystny dla konsumentaBieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału rozpoczyna się od chwili, w której konsument zakwestionował umowę – nie od wypłaty kredytu ani od wpisu klauzuli do rejestru.
- C-80/21 do C-82/21 Korzystny dla konsumentaSąd nie może zastępować nieuczciwego warunku wykładnią oświadczeń woli stron; przedawnienie roszczeń konsumenta nie może biec od każdej spłaty, jeśli konsument nie wiedział o nieuczciwości.
- I C 1095/21 Niekorzystny dla konsumentaSąd przyjął, że przy przedterminowej spłacie roczny termin na złożenie oświadczenia o SKD biegnie od całkowitej spłaty kredytu.
Termin minął – co jeszcze możesz zrobić
- zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie (art. 49) – osobne roszczenie z własnym, dłuższym terminem przedawnienia,
- niedozwolone postanowienia – np. opłaty pobrane na podstawie ogólnikowej klauzuli,
- koszty ponad limit – nadwyżka ponad MPKK albo ponad odsetki maksymalne jest nienależna,
- decyzja UOKiK wobec kredytodawcy – decyzje zobowiązujące często przewidują zwroty dla klientów.
Termin możesz policzyć w kalkulatorze terminów w serwisie. Zachowaj zapas – wynik kalkulatora nie zastępuje sprawdzenia daty spłaty w dokumentach.
Najczęstsze pytania
Ile mam czasu na złożenie oświadczenia o SKD?
Rok od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim), czyli zwykle od spłaty ostatniej raty albo całkowitej wcześniejszej spłaty.
Czy mogę złożyć oświadczenie w trakcie spłacania kredytu?
Tak. W trakcie trwania umowy możesz skorzystać z sankcji w każdej chwili. Wtedy dalsze raty powinny obejmować tylko kapitał.
Czy liczy się data wysłania, czy doręczenia oświadczenia?
Doręczenia – oświadczenie jest złożone, gdy dotarło do kredytodawcy tak, że mógł się z nim zapoznać. Dlatego wysyłaj je z zapasem.
Czy po roku od spłaty wszystko przepada?
Uprawnienie do sankcji wygasa, ale mogą istnieć inne roszczenia: o zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie, z tytułu niedozwolonych postanowień czy kosztów ponad limit.
Czy po złożeniu oświadczenia muszę od razu pozwać kredytodawcę?
Nie w ciągu roku – roszczenie o zwrot podlega przedawnieniu z Kodeksu cywilnego. Nie warto jednak odkładać sprawy bez potrzeby.
Stan prawny: listopad 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
Serwis ma charakter informacyjny i nie jest powiązany z Profi Credit Polska S.A. ani z innymi wymienionymi kredytodawcami. Ich nazwy służą wyłącznie wskazaniu umów, których dotyczą treści. Treści nie stanowią porady prawnej.
Przeczytaj także
Częste pytania na ten temat
Firmy, o których mowa w tym tekście
Zobacz decyzje UOKiK, na co uważać w umowie i jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego.
